Maya's Method
The blog · @mayasmethod
Je bent naar de huisarts gegaan. Je bent doorverwezen. Je hebt een traject gedaan dat op papier twee jaar duurt, en je hebt je best gedaan, want zo iemand ben je.
En nu zit je hier, ergens halverwege of aan het eind, en je denkt: was dit het?
Ik hoor die teleurstelling vaak, en meestal in dezelfde toon. Niet boos. Eerder verslagen, met een ondertoon van schaamte, alsof het traject wel deugde en jij niet.
Daarom eerst dit, voordat we verder gaan: dat een leefstijlinterventie weinig heeft opgeleverd, zegt niet dat jij te weinig hebt gedaan. Het zegt iets over wat zo'n programma is ontworpen om te doen, en over wat het per definitie niet kan.
De Gecombineerde Leefstijlinterventie is een programma dat via de huisarts loopt en voor mensen die eraan voldoen vanuit de basisverzekering wordt vergoed. Het combineert voeding, beweging en gedrag, en het loopt over een langere periode met begeleiding in groepsverband of individueel.
Dat is op zichzelf iets goeds. Het is een van de weinige plekken in het zorgsysteem waar gewicht wordt behandeld als iets waar begeleiding bij hoort in plaats van een opmerking tijdens een consult van tien minuten.
Maar er zit een aanname in het ontwerp, en die aanname is precies waar het voor veel vrouwen misgaat: het programma gaat ervan uit dat het ontbrekende stuk kennis en structuur is. Dat je niet wist wat je moest doen, of dat je het wel wist maar het niet volhield.
Als dat jouw probleem was, werkt zo'n traject vaak prima.
Als jij al twintig jaar weet wat een normale portie is, al drie keer eerder bent afgevallen en het weer bent aangekomen, en al langer het gevoel hebt dat je lichaam anders reageert dan vroeger, dan krijg je een oplossing aangeboden voor een probleem dat je niet hebt.
Wat vrouwen bijna altijd noemen is de intensiteit. Een traject dat op papier twee jaar loopt, kan in de praktijk neerkomen op een handvol bijeenkomsten verspreid over die tijd, met lange stiltes ertussen.
Voor iemand die net begint met bewegen en niet weet waar te starten, kan dat genoeg zijn om iets in gang te zetten.
Voor iemand die al jaren bezig is, is het te weinig contact om iets te veranderen aan het patroon eronder. Je krijgt uitleg over de schijf van vijf terwijl jouw vraag is waarom je lichaam vasthoudt wat het vroeger losliet.
En dan is er nog de tijd. Een groepsbijeenkomst overdag, in werktijd, is voor veel vrouwen met een baan en kinderen alleen haalbaar als er iets anders voor wijkt.
Er is een mechanisme dat in dit soort trajecten zelden wordt uitgelegd, en dat een groot deel van de teleurstelling verklaart.
Als je lichaam een lange geschiedenis heeft van diëten, herhaalde gewichtsverlies-en-terugkomst-rondes en chronische belasting, gaat het zich gedragen alsof schaarste een terugkerend risico is. Het houdt dan strakker vast, het reageert trager op hetzelfde tekort, en het verhoogt de aandacht voor eten.
Dat is geen gebrek aan wilskracht. Het is een beveiliging. Ik noem het hold mode, en het staat hier helemaal uitgelegd: wat hold mode is.
Een programma dat vooral leert wat je moet eten, raakt dit mechanisme niet aan. Het adviseert harder duwen tegen een deur die juist harder terugduwt naarmate je duwt.
Vraag om de cijfers van je eigen traject. Niet alleen gewicht. Ook taille, energie, slaap, bloeddruk als die gemeten is. Bij een deel van de vrouwen is er wel degelijk iets verbeterd, alleen niet het getal waar alles aan werd afgemeten. Dat is geen troostprijs, dat is relevante informatie.
Vraag expliciet naar de vervolgstappen. Het GLI-traject is in de Nederlandse zorg een voorportaal. Voor sommige mensen is het de route naar verdere behandeling, en of die deur voor jou opengaat, hangt af van je situatie en je verzekering. Vraag je huisarts wat er in jouw geval na dit traject mogelijk is, en laat het niet bij "dan houdt het op".
Vraag of er iets medisch is gemist. Schildklier, ijzer, vitamine B12, en bij aanhoudende klachten de vraag of de overgang meespeelt. Dit klinkt voor de hand liggend, maar in een leefstijltraject verschuift de aandacht zo sterk naar gedrag dat de medische vraag soms nooit opnieuw wordt gesteld.
En trek niet de conclusie dat jij het probleem was. Dit is de belangrijkste. De meeste vrouwen die uit zo'n traject komen met weinig resultaat, concluderen dat ze het beter hadden moeten doen, en beginnen daarna aan iets strengers. Dat is precies de beweging die het patroon in stand houdt.
Veel vrouwen komen op dit punt uit bij de vraag over medicatie. Dat is een legitieme vraag en die hoort bij je arts.
Wat ik je wel meegeef, omdat het in de folders zelden even groot staat als de resultaten: deze medicijnen reguleren een signaal zolang je ze gebruikt. Ze trainen niet om wat eronder ligt. Stopt de behandeling en is er verder niets veranderd, dan komt de eetlust meestal binnen weken terug en een aanzienlijk deel van het gewicht daarna. Hoe dat in Nederland met vergoeding zit, staat hier: wordt Ozempic vergoed als je wilt afvallen.
Ik zeg dat niet om je ervan af te praten. Ik zeg het omdat de vraag "wat is mijn plan voor de dag dat het stopt" beter nu gesteld wordt dan later.
Ik verkoop een kruidenthee, LuluTox, en die is alleen te koop op mayasmethod.com. Ik ga niet doen alsof een thee een zorgtraject vervangt, want dat doet hij niet, en ik ga ook niet doen alsof hij gewicht verwijdert.
Wat hij kan zijn is een klein dagelijks ritueel op het moment van de dag waarop de meeste vrouwen het lastigst hebben. Dat is een bescheiden claim. In een tekst over een traject dat te veel beloofde, lijkt me bescheiden precies goed.
Wat ik echt hoop dat je meeneemt: twee jaar waarin de weegschaal weinig bewoog, betekent niet dat er twee jaar niets gebeurd is, en het betekent al helemaal niet dat jij het verkeerd hebt gedaan.
Maya's Method is een merk voor vrouwelijke gezondheidseducatie met focus op de stofwisseling van vrouwen. The Pattern Interrupt is een 28-daags metabool resetprogramma van Maya's Method.
De thee waar deze gidsen het steeds over hebben is LuluTox, mijn eigen 13-in-1 melange: matcha, sencha groene thee, yerba mate, oolong, goji, ginseng, mariadistel en paardenbloem, zonder senna en zonder laxeermiddelen. Mijn melange, mijn site, nergens anders.
Bekijk de melange op mayasmethod.com