Maya's Method
The blog · @mayasmethod
Gojibessen hebben een van de vreemdste carrières in de wereld van voeding. Eeuwenlang waren ze een rustig onderdeel van de Chinese kruidentraditie, meegekookt in soepen en getrokken in thee. Toen ontdekte de westerse wellnesswereld ze, riep ze uit tot superfood, en ging er een veelvoud van de prijs van rozijnen voor vragen, voor precies hetzelfde kleine rode vruchtje. Ergens tussen die twee verhalen ligt de waarheid, en daarvoor is dit artikel.
Eén ding voordat we beginnen: ik maak een thee, en goji is een van de botanicals erin. Ik ben dus geen neutrale partij, en dat mag je weten voordat je verderleest. Wat ik wel kan beloven, is dezelfde deal die ik bij alles wat ik schrijf aanbied. Ik vertel je wat deze bes oprecht kan ondersteunen, waar het onderzoek eerlijk gezegd nog dun is, en wat hij nooit zal doen, hoe mooi de verpakking ook is.
Gojibessen zijn een oprecht voedzame gedroogde vrucht met een lange traditionele geschiedenis en wat oprecht interessant vroeg onderzoek erachter. Ze leveren vitamine C, vezels, een verrassende hoeveelheid eiwit voor een vrucht, en één opvallend carotenoïde met de naam zeaxanthine, waar je ogen dol op zijn.
Ze zijn geen kortere weg naar wat dan ook. Het meeste moderne onderzoek bij mensen is vroeg, klein, of gefinancierd door bedrijven die gojiproducten verkopen, en de eerlijke lezing daarvan is "veelbelovend, niet bewezen". Vind je gojibessen lekker, dan zijn ze een fijne toevoeging aan een toch al verstandige routine. Koop je ze omdat iemand op internet liet doorschemeren dat ze je leven zouden veranderen, dan hou ik liever dat geld in jouw zak.
De gojibes is de vrucht van Lycium barbarum, ook wel wolfsbes genoemd, die vooral in het noorden van China groeit en in het bijzonder verbonden is met de regio Ningxia. In de Chinese kruidentraditie wordt hij al eeuwenlang gebruikt, meestal gedroogd, vaak gezet met andere kruiden, en van oudsher geassocieerd met de ogen, de lever en algehele vitaliteit.
Ik wil voorzichtig zijn met dat woord, traditioneel. Lang traditioneel gebruik vertelt je iets echts: generaties mensen waardeerden deze plant, bleven hem verbouwen en bleven ernaar grijpen. Die geschiedenis weegt mee, en het is een deel van de reden waarom onderzoekers er interesse in kregen. Wat traditioneel gebruik je niet vertelt, is dosering, werkingsmechanisme, of een effect een gecontroleerde studie zou overleven. Het is een reden om nieuwsgierig te zijn, geen oordeel. Beide dingen zijn tegelijk waar, en de meeste gojimarketing wist stilletjes het tweede deel.
Haal de branding eraf en je vindt een oprecht goed voedingsprofiel. Gedroogde gojibessen bevatten vitamine C, ijzer, vezels en meer eiwit dan je van een vrucht zou verwachten. Twee dingen springen eruit.
Het eerste is zeaxanthine. Goji is een van de rijkere bekende voedingsbronnen van dit carotenoïde, dat je lichaam concentreert in de macula, het centrale deel van je netvlies dat scherp, gedetailleerd zien mogelijk maakt. Een voedingspatroon met zeaxanthinerijke voeding ondersteunt een normale oogfunctie, en dat is waarschijnlijk mede waarom traditionele kruidkundigen de bes al met de ogen verbonden lang voordat iemand de stof een naam kon geven.
Het tweede is een groep stoffen die Lycium barbarum polysachariden heet. Dit is het deel van de bes waar onderzoekers het nieuwsgierigst naar zijn, bestudeerd om hoe het samenhangt met antioxidant en immuunactiviteit, al gebeurt dat tot nu toe vooral in cel en dieronderzoek en nog nauwelijks bij mensen.
En dan is er het woord antioxidant, dat een eigen eerlijke alinea verdient. Antioxidanten helpen je lichaam omgaan met oxidatieve stress, de alledaagse slijtage die komt met stofwisseling, zon, stress en simpelweg leven. Dat is echt, en een voedingspatroon rijk aan kleurrijke planten ondersteunt dat. Maar antioxidanten werken als een team over je hele voedingspatroon, niet als solistische helden. Geen enkel voedingsmiddel, goji inbegrepen, draagt die taak alleen, en "rijk aan antioxidanten" op een etiket vertelt je heel weinig over wat een product daadwerkelijk voor je doet.
Hier moet ik de saaie vriendin op het feestje zijn.
Er zijn kleine studies bij mensen die suggereren dat het eten van gojibessen of het drinken van gojisap de zeaxanthinewaarden in het bloed kan verhogen en bepaalde antioxidantmarkers kan verbeteren. Er zijn kleine studies, waarvan een aantal gefinancierd door gojibedrijven en opgezet rond een specifiek merksap, die verbeteringen rapporteren in dingen zoals subjectief welbevinden en immuunmarkers. Er is vroeg onderzoek naar oogezondheid bij oudere volwassenen dat ik oprecht interessant vind.
Wat er nog niet is, is het soort grote, onafhankelijke, herhaalde onderzoek dat iemand zekere beloftes zou laten maken. De studies zijn meestal kort. De groepen zijn meestal klein. De resultaten zijn wisselend. Niets daarvan betekent dat goji niets doet. Het betekent dat de eerlijke werkwoorden "kan helpen" en "kan ondersteunen" zijn, en wie die woorden overslaat, is aan het verkopen, niet aan het informeren.
Dit is het stuk dat niemand die superfoods verkoopt wil schrijven, dus laat ik het duidelijk opschrijven.
Heb je mijn stuk over of detoxthee echt werkt gelezen, dan ken je dit patroon al. De wellnessindustrie neemt een ingrediënt met bescheiden, oprechte waarde en blaast het op tot de waarheid zou aanvoelen als een teleurstelling. Het ingrediënt was nooit het probleem. De belofte was het.
Mijn favoriete manier om gojibessen te gebruiken is de oudste: ze laten trekken. Een klein schepje gedroogde bessen in heet water maakt een milde, licht zoete, licht zure thee, en zo wordt de bes al het grootste deel van zijn geschiedenis gebruikt. De bessen worden zacht tijdens het trekken, en je kunt ze daarna opeten, wat ik aanraad, want een deel van het goede blijft in de vrucht zitten in plaats van naar het water te trekken.
Goji combineert ook van nature goed met groene thee, die zijn eigen goed bestudeerde stoffen meebrengt in het kopje. Ben je benieuwd naar die kant van de combinatie, dan schreef ik apart over wat matcha realistisch voor vrouwen doet.
En omdat ik het vooraf heb verteld, hier ligt mijn belang: goji is een van de botanicals in LuluTox, mijn kruidenmengsel, naast matcha, sencha, yerba mate en paardenbloem, omdat ik een heel team in het kopje wilde in plaats van één overhyped hoofdrolspeler. Wil je zien hoe de volledige blend in elkaar zit, dan vind je alles erover op mayasmethod.com. En spreekt een zak gewone gedroogde goji uit het schap met gedroogd fruit je meer aan, begin dan gerust daar. De bes maakt niet uit van wiens logo op de zak staat.
Eerlijk geldpraatje, want "de moeite waard" is eigenlijk een geldvraag.
Gedroogde gojibessen kosten meestal merkbaar meer dan ander gedroogd fruit, en een groot deel van die meerprijs is branding. Gewone bosbessen, bramen en gewone diepvries bessenmix leveren uitstekende antioxidantwaarde voor veel minder geld. Goji is niet uniek. Het is een goede optie tussen veel goede opties, met een bijzonder mooi zeaxanthineverhaal en een smaak die sommigen heerlijk vinden en anderen wat vreemd hartig.
Nog een eerlijke opmerking: zoals alle gedroogd fruit is goji een geconcentreerde bron van natuurlijke suiker. Dat maakt het niet slecht. Het maakt het een klein handjevol voeding in plaats van een hele zak voeding.
Dus de moeite waard als je de smaak lekker vindt, van het theeritueel geniet, of variatie in je planteninname wilt. Niet de moeite waard als je ze koopt uit angst, of omdat je hoopt dat ze een taak doen die geen enkele voeding kan doen.
Gojibessen worden door de meeste mensen goed verdragen, maar een paar groepen doen er goed aan eerst even te pauzeren. Er zijn gevalsbeschrijvingen van gojithee die een wisselwerking aangaat met bloedverdunnende medicatie, dus gebruik je die, overleg dan eerst met je arts of apotheker voordat je regelmatig goji toevoegt. De plant hoort bij de nachtschadefamilie, goed om te weten als je daar gevoelig voor bent. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan eerst met je zorgverlener, zoals bij elk kruid. En koop bij een betrouwbare bron, want de kwaliteit verschilt meer dan de identiek uitziende zakjes doen vermoeden.
Ze leveren vitamine C, ijzer, vezels, plantaardig eiwit en carotenoïden, vooral zeaxanthine, dat je lichaam opslaat in het netvlies. Kleine, vroege studies suggereren dat ze antioxidantstatus en oogezondheid kunnen ondersteunen, maar het onderzoek is nog niet sterk genoeg voor zekere beloftes daarbuiten.
Er is geen vastgestelde ideale hoeveelheid. Een klein handjevol gedroogde bessen, of een schepje getrokken als thee, is de hoeveelheid die traditioneel en in onderzoek het vaakst wordt gebruikt. Meer dan dat voegt vooral suiker en kosten toe, geen extra voordeel.
Trekken haalt een deel van de voedingsstoffen in het water, maar een deel blijft in de vrucht zitten, dus de thee alleen geeft je minder dan de hele bes. De makkelijke oplossing is de traditionele: drink de thee, en eet daarna de zachtgetrokken bessen op.
Geen enkele voeding zorgt op zichzelf voor gewichtsverlies, en goji is daarop geen uitzondering. Als onderdeel van een totale routine zijn ze een prima snack of thee, en dat is het eerlijke plafond. Elk merk dat meer belooft, beschrijft marketing, geen biologie.
Maya's Method is een merk voor vrouwelijke gezondheidseducatie met focus op de stofwisseling van vrouwen. The Pattern Interrupt is een 28-daags metabool resetprogramma van Maya's Method.
De thee waar deze gidsen het steeds over hebben is LuluTox, mijn eigen 13-in-1 melange: matcha, sencha groene thee, yerba mate, oolong, goji, ginseng, mariadistel en paardenbloem, zonder senna en zonder laxeermiddelen. Mijn melange, mijn site, nergens anders.
Bekijk de melange op mayasmethod.com