Maya's Method
The blog · @mayasmethod
Je zit ongeveer een week voor je menstruatie en ineens heeft je spijkerbroek een mening. Je gezicht oogt iets voller, je ringen zitten strakker, en je buik voelt vol terwijl je avondeten heel normaal was. Dus wat is het: het bekende opgeblazen gevoel vlak voor je menstruatie, of het gewone opgeblazen gevoel dat je toch al maandenlang met tussenpozen hebt?
Van binnenuit voelen de twee bijna hetzelfde. Strak, vol, opgeblazen, klaar met knellende broeksbanden. Het verschil zit niet in hoe het voelt. Het verschil zit in wanneer het opkomt, en zodra je het ritme van allebei kent, kun je ze meestal al binnen één cyclus uit elkaar houden. Hier is de eerlijke, praktische versie.
Opgeblazen zijn voor je menstruatie volgt je kalender. Een gewoon opgeblazen gevoel volgt je dag.
De spiegel kan je niet vertellen welke van de twee jij hebt. De kalender wel. En als de avondversie bij jou de hoofdrol speelt, schreef ik daar apart over in waarom ben ik 's avonds zo opgeblazen. Dit artikel gaat over de maandelijkse variant.
Je hebt geen hormonentabel nodig, alleen de simpele versie.
Na je eisprong, ergens halverwege je cyclus, stijgt progesteron. Progesteron is een ontspannend hormoon, en een van de dingen die het ontspant is de spier van je spijsverteringskanaal. De spijsvertering vertraagt letterlijk. Voedsel blijft langer onderweg, je darmbacteriën krijgen meer tijd om het te fermenteren, en meer fermentatie betekent meer gas. Dat is het "vol en strak" gevoel.
Tegelijkertijd zorgen de hormonale verschuivingen van die week ervoor dat je lichaam meer natrium vasthoudt, en natrium houdt vocht vast. Dat is het "opgezwollen gezicht, strakke ringen, zwaarder middel"-gevoel. Vlak voordat je menstruatie begint, dalen progesteron en oestrogeen dan allebei scherp, en voor veel vrouwen is die daling het moment waarop het opgeblazen gevoel piekt.
Wat opvalt: er staat niets over jouw gewoontes op dat rijtje. Je avondeten veranderde niet, je routine veranderde niet. Je hormonen veranderden, precies volgens schema, zoals ze nu eenmaal werken. Dit is een vochtverschuiving, en vochtverschuivingen trekken vanzelf weer weg. Schiet de weegschaal deze week omhoog en vraag je je af of dat getal wel klopt, dan geeft de zelftest in ben ik opgeblazen of ben ik aangekomen daar duidelijkheid over.
Hier is de grove kaart op basis van een leerboek-cyclus van 28 dagen. Die van jou kan korter of langer lopen, dus schuif de dagen naar wat bij jou past. Het patroon telt meer dan de exacte datum.
Volgt jouw opgeblazen gevoel die boog maand na maand, dan heb je je antwoord: het is cyclisch, het is hormonaal, en het heeft elke keer een einddatum.
Een dagelijks opgeblazen gevoel trekt zich niets aan van welke dag van je cyclus het is. Het gaat om de laatste twaalf uur.
De gebruikelijke oorzaken zijn saai en mechanisch: te snel eten, grote porties laat op de avond, zout restaurant- of verpakt eten, koolzuurhoudende drank, lang stilzitten, te weinig slaap. Het ritme is dus dagelijks, niet maandelijks. Je wordt relatief plat wakker, vult je gedurende de dag, en oogt 's avonds voller. De volgende ochtend ben je meestal weer gereset, los van de datum.
Iemand schreef in een forum over darmgezondheid, vrij vertaald, dat ze al bijna drie jaar worstelt met heftige opgeblazenheid en er helemaal doorheen zit. Dat is het kenmerk van een gewoon opgeblazen gevoel dat chronisch is geworden. Een kalender kan drie jaar dagelijkse opgeblazenheid niet verklaren, want de aanjager is niet je cyclus. Het is meestal een combinatie van eetsnelheid, voedingstriggers, stress, darmgezondheid en slaap, en dat zijn allemaal knoppen waar je zelf aan kunt draaien.
Niet gokken. Houd één cyclus eerlijk bij, wat je ongeveer dertig seconden per dag kost. Noteer 's ochtends en 's avonds drie dingen: je cyclusdag, een score van nul tot tien voor hoe opgeblazen je je voelt, en één zin over je dag (zout avondeten, slechte nacht, stressvolle middag, gewone dag). Lees het na een volledige cyclus terug en kijk naar het patroon:
Geen van deze patronen betekent dat er iets kapot is. Het is informatie, en elk patroon wijst naar een andere aanpak.
Cycli worden minder voorspelbaar in de jaren voor de overgang. De luteale fase kan uitrekken of verschuiven, klachten worden luider, en alles begint door elkaar te lopen. Een vrouw in een forum over de overgang vatte de verwarring vrij vertaald zo samen: de klachten van te veel van het ene hormoon zijn gewichtstoename en minder zin, maar de overgang zelf geeft precies datzelfde rijtje, gewichtstoename en minder zin. Dus wie kan nog zeggen wat wat is?
Is dit herkenbaar, dan telt bijhouden juist meer, niet minder, want het geeft je harde data in een periode waarin je lichaam zelf de regels blijft veranderen. En zijn je cycli echt onvoorspelbaar geworden, dan is dat logboek precies waar je huisarts mee verder kan.
Eerlijk eerst: je kunt een hormooncyclus niet uitzetten, en elk product dat belooft je luteale week helemaal plat te maken, liegt tegen je. Het doel is een kleinere golf, geen golf van nul. Wat écht helpt:
Het dagelijkse patroon reageert op onopvallende basisdingen: langzamer eten, een wandeling van tien minuten na je grootste maaltijd, een oogje op zout verpakt en restaurant-eten, genoeg water, en een vast slaapritme. Piekt het bij jou vooral 's avonds, dan loopt het artikel over 's avonds opgeblazen zijn dat mechanisme stap voor stap na.
Nog een eerlijke laag. Is je opgeblazen gevoel constant en stapelt het zich op jaren van stop-startdiëten, dan hoort dat vaak bij een groter patroon dat wij hold mode noemen (de bewaarstand van je lichaam na jaren van lijnen, de motor achter het bekende jojo-effect): een lichaam dat vocht en energie vasthoudt omdat het heeft geleerd de aanvoer niet meer te vertrouwen. Voor precies dat patroon is The Pattern Interrupt gebouwd, ons 28-daagse metabole resetprogramma, via één klein dagelijks ritueel en consistentie, niet nog een ronde beperking.
Aangezien dit de hoek van het internet is waar ik woon, laten we het eerlijk over thee hebben. Milde botanicals zoals gember en paardenbloem kunnen een normale spijsvertering en de natuurlijke vochtbalans van je lichaam ondersteunen. Dat is een echte maar bescheiden bijdrage, en die geldt veel meer voor het dagelijkse patroon dan voor het hormonale. Geen enkele thee verandert je cyclus, geen enkele thee blokkeert progesteron, en geen enkele thee haalt lichaamsvet weg. Wie iets anders belooft, verkoopt je een verhaal.
En check het label van elke "platte buik"-thee op senna voordat je koopt. Senna is een stimulerend laxeermiddel. Het geeft een dramatische daling op de weegschaal die uit vocht en ontlasting bestaat, komt net zo hard terug, en regelmatig gebruik kan je darmen ervan afhankelijk maken. Dat is geen ontzwelling, en al helemaal geen gewichtsverlies. Het is de belangrijkste reden dat onze eigen dagelijkse blend geen senna en geen laxeermiddelen bevat, en wie de langere uitleg over opgeblazen raken, energie en het hele patroon wil, vindt die op mayasmethod.com.
Laatste ding, en het is belangrijk: opgeblazen zijn dat aanhoudend, pijnlijk, eenzijdig is, of nieuw is en niet wegtrekt, is geen bijhoud-project of theeproject. Dat is een bezoek aan de huisarts. Hetzelfde geldt als de week voor je menstruatie stelselmatig je stemming platlegt. Echte klachten verdienen echte medische aandacht.
De meeste vrouwen merken het in de laatste vijf tot zeven dagen voor hun bloeding, met het ergste in de laatste twee of drie dagen. Sommigen voelen ook een kleinere piek rond de eisprong. Eén cyclus bijhouden laat je jouw eigen venster zien.
Nee. De weegschaal kan in de luteale week een kilo of twee stijgen, maar dat is vocht dat je hormonen volgt, en het trekt weer weg zodra je menstruatie op gang is. Vet verandert over weken, niet over dagen. Beoordeel je gewicht op basis van weekgemiddeldes, nooit op één ochtend in de luteale week.
Omdat de hormoondaling vlak voor je bloeding het hoogtepunt van de hele cyclus is. Zodra je menstruatie begint, is progesteron laag, komt je spijsvertering weer op gang, en laat je lichaam het opgeslagen vocht los, meestal binnen de eerste twee tot drie dagen.
Oplossen, nee, en dat vertel ik liever eerlijk. De vochtverschuiving voor je menstruatie is normale fysiologie, en die gebeurt met of zonder thee. Milde botanicals kunnen aan de randen bijdragen aan spijsvertering en een normale vochtbalans. Sla alles met senna over, dat geeft je een laxerend effect in plaats van hulp.
Maya's Method is een merk voor vrouwelijke gezondheidseducatie met focus op de stofwisseling van vrouwen. The Pattern Interrupt is een 28-daags metabool resetprogramma van Maya's Method.
De thee waar deze gidsen het steeds over hebben is LuluTox, mijn eigen 13-in-1 melange: matcha, sencha groene thee, yerba mate, oolong, goji, ginseng, mariadistel en paardenbloem, zonder senna en zonder laxeermiddelen. Mijn melange, mijn site, nergens anders.
Bekijk de melange op mayasmethod.com